ಪರಮಾಣು ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರವು ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಯುರೇನಿಯಂ ಮೊದಲಾದ ಇಂಧನಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಪರಮಾಣು ವಿಭಜನೆ (Nuclear Fission) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದ ಉಷ್ಣಶಕ್ತಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಉಷ್ಣವನ್ನು ಬಳಸಿ ನೀರನ್ನು ಆವಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿ ಟರ್ಬೈನ್ ತಿರುಗಿಸಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾ ಮಾದರಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದ್ದು, ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್ ಹೇಗೆ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಯೋಜನೆಯ ಉದ್ದೇಶ
ಈ ಯೋಜನೆಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ಪರಮಾಣು ರಿಯಾಕ್ಟರ್ನಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಉಷ್ಣಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ವಿಧಾನವನ್ನು ತೋರಿಸುವುದಾಗಿದೆ.
ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು
- ಕಾರ್ಡ್ಬೋರ್ಡ್ ಶೀಟ್
- ಬಣ್ಣದ ಕಾಗದ
- ಸಣ್ಣ DC ಮೋಟಾರ್
- LED ದೀಪ
- ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಡಬ್ಬಿ ಅಥವಾ ಬಾಟಲ್
- ಪೈಪ್ಗಳು ಅಥವಾ ಸ್ಟ್ರಾ
- ಗ್ಲೂ ಮತ್ತು ಟೇಪ್
- ಕತ್ತರಿ ಮತ್ತು ಸ್ಕೇಲ್
- ಹತ್ತಿ (ಹೊಗೆ ತೋರಿಸಲು)
- ಸಣ್ಣ ಫ್ಯಾನ್ ಬ್ಲೇಡ್ ಅಥವಾ ಟರ್ಬೈನ್ ಮಾದರಿ
ಮಾದರಿಯ ಭಾಗಗಳು
1. ಪರಮಾಣು ರಿಯಾಕ್ಟರ್
ಮಾದರಿಯ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ರಿಯಾಕ್ಟರ್ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಯುರೇನಿಯಂ ಇಂಧನದ ಪರಮಾಣು ವಿಭಜನೆಯಿಂದ ಉಷ್ಣಶಕ್ತಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
2. ಸ್ಟೀಮ್ ಲೈನ್
ರಿಯಾಕ್ಟರ್ನಲ್ಲಿ ಬಿಸಿ ನೀರು ಆವಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಂಡು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಪೈಪ್ ಮೂಲಕ ಟರ್ಬೈನ್ ಕಡೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು “Steam Line” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
3. ಟರ್ಬೈನ್ ಮತ್ತು ಜನರೇಟರ್
ಬಿಸಿ ಆವಿ ಟರ್ಬೈನ್ಗೆ ಹೋಗಿ ಅದನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ತಿರುಗಿಸುತ್ತದೆ. ಟರ್ಬೈನ್ಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದ ಜನರೇಟರ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಮೋಟಾರ್ ಮತ್ತು LED ದೀಪ ಬಳಸಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ.
4. ಪವರ್ ಲೈನ್
ಉತ್ಪಾದನೆಯಾದ ವಿದ್ಯುತ್ ಪವರ್ ಲೈನ್ ಮೂಲಕ ಮನೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಪೂರೈಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ.
5. ಕೂಲಿಂಗ್ ಟವರ್
ಟರ್ಬೈನ್ನಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ಬಿಸಿ ಆವಿಯನ್ನು ತಣ್ಣಗಾಗಿಸಲು ಕೂಲಿಂಗ್ ಟವರ್ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಆವಿ ಮತ್ತೆ ನೀರಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಂಡು ಮರುಬಳಕೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
6. ನೀರಿನ ಸಂಗ್ರಹಣೆ
ಕೂಲಿಂಗ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ನೀರಿನ ಟ್ಯಾಂಕ್ ಅಥವಾ ಜಲಾಶಯವನ್ನು ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ
ಈ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ರಿಯಾಕ್ಟರ್ನಲ್ಲಿ ಪರಮಾಣು ವಿಭಜನೆಯಿಂದ ಉಷ್ಣಶಕ್ತಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಉಷ್ಣದಿಂದ ನೀರು ಬಿಸಿ ಆವಿಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಆವಿ ಟರ್ಬೈನ್ಗೆ ಹೊಕ್ಕು ಅದನ್ನು ತಿರುಗಿಸುತ್ತದೆ. ಟರ್ಬೈನ್ಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದ ಜನರೇಟರ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಉತ್ಪಾದನೆಯಾದ ವಿದ್ಯುತ್ LED ದೀಪ ಬೆಳಗುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಆವಿಯನ್ನು ಕೂಲಿಂಗ್ ಟವರ್ನಲ್ಲಿ ತಣ್ಣಗಾಗಿಸಿ ನೀರನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಯೋಜನಗಳು
- ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ
- ಕಡಿಮೆ ಇಂಧನದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಶಕ್ತಿ
- ನಿರಂತರ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆ
- ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತ
ದೋಷಗಳು
- ಪರಮಾಣು ತ್ಯಾಜ್ಯ ಅಪಾಯಕಾರಿ
- ಸ್ಥಾವರ ನಿರ್ಮಾಣ ವೆಚ್ಚ ಹೆಚ್ಚು
- ಅಪಘಾತ ಸಂಭವಿಸಿದರೆ ಪರಿಸರ ಹಾನಿ
- ನವೀಕರಿಸಲಾಗದ ಇಂಧನ ಬಳಕೆ
ಉಪಯೋಗಗಳು
- ನಗರ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆ
- ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು
- ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ
ಸಮಾರೋಪ
ಪರಮಾಣು ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾ ಮಾದರಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಉತ್ತಮ ವಿಜ್ಞಾನ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯ ಮೂಲಕ ರಿಯಾಕ್ಟರ್, ಟರ್ಬೈನ್, ಜನರೇಟರ್ ಮತ್ತು ಕೂಲಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಇದು ನವೀಕರಿಸಲಾಗದ ಶಕ್ತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲವಾಗಿದ್ದು, ಭವಿಷ್ಯದ ವಿದ್ಯುತ್ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ.